Back

ⓘ Kurdhistan




Kurdhistan
                                     

ⓘ Kurdhistan

Kurdhistan utawa Kurdhistan Magung iku wewengkon géo-budaya kang didunungi wong Kurdhi, minangka mayoritas ing kono. Wewengkon iki dadi asalé budaya, basa, saha jatidhiriné bangsa Kurdhi. Kurdhistan nyrambahi Pagunungan Zagros iring lor-kulon lan Pagunungan Taurus iring wétan.

Ing jaman saiki, tembung Kurdhistan tegesé laladan-laladan iki: Turki iring kidul-wétan Kurdhistan Lor, Suriah iring lor Rojava utawa Kurdhistan Kulon, Irak iring lor Kurdhistan Kidul, lan Iran iring lor-kulon Kurdhistan Wétan. Sawenèh pakumpulan nasionalis Kurdhi marusudi yasa sawijining nagara bangsa kang mardika saka sawenèh utawa sakabéhing wewengkon mau kanthi wong Kurdhi dadi mayoritasé, déné sawenèh liyané kampanye njaluk otonomi luwih ing sajeroning nagara-nagara kang saiki dienggoni wong Kurdhi.

Kurdhistan Irak pisanan éntuk status otonom lumantar pasarujukan ing taun 1970 karo pamaréntah Irak. Statusé mau dikukuhaké manèh ing taun 2005 ing sajeroning républik Irak fédheral. Ana sawijining provinsi jeneng Kurdistan ing Iran kang ora swatantra. Wong-wong Kurdhi kang perang ing Perang Sipil Suriah kasil ngrebut pérangan gedhéné wewengkon Suriah iring lor amarga wadyaning pamaréntah Suriah kang setya tuhu marang Bashar al-Assad mundur saka palagan. Kasil yasa pamaréntahané dhéwé, wong Kurdhi mau njaluk otonomi ing Suriah fédheral sawisé perang

                                     

1. Wong

Wong Kurdhi iku wong asli Indhu-Éropah. Wong-wongé ngendikan sawijining basa Irani aran basa Kurdhi lan minangka mayoritas ing wewengkon iki kang uga didunungi wong Arab, wong Arméni, wong Suriah, wong Azerbaijan, wong Yahudi, wong Oséti, wong Pèrsi, lan wong Turki. Akèh-akèhé kang manggoni wewengkon iki nggilut agama Islam, nanging uga ana kang nggilut agama liyané kaya ta Yarsanisme agamaning wong Kurdhi, Yazidhi, Alévi, Kristen, lan Yahudi mligi ing kala kapungkur, kang akèh-akèh wis ngalih menyang Israèl.

                                     
  • Kurdhistan Irak, utawa sing resmi dijuluki Wewengkon Kurdhistan ing Irak Kurdhi: هه رێمی کوردستان salin aksara Herêmî Kurdistan déning konstitusi
  • Kurdhistan Turki utawa Kurdhistan Lor Kurdhi: Bakurê Kurdistanê ngrujuk marang pérangan saka Turki ing wewengkon Anatolia lan wewengkon Anatolia Kidul - Wétan
  • kang dumunung ing provinsi Kurdhistan lan Kermanshah ing sakuloné Iran lan ing sisih lor - wétané Irak ing Wewengkon Kurdhistan Irak. Ing Iran, sing kalebu
  • Pendru Basa Kurdhi: پێندرۆ Pêndro iku sawijining Desa Kurdhi ing Kurdhistan Irak, dumunung ing Provinsi Erbil, cedhak karo tapel wates karo Turki
  • Ranu Urmia, wewengkon géografis kang kanthi kolektif dirujuk minangka Kurdhistan Akèh - akèhé wong Kurdhi celathu nganggo dhialèk Kurmanji utawa Sorani
  • Kidul - Wétané Turki  Kurdhistan Lor Iran Kulon  Wétan utawa Kurdhistan Irania Irak  Kidul utawa Kurdhistan Irak lan Suriah Lor  Kurdhistan Kulon utawa Rojava
  • Kurdhi: سنە Sine Pèrsi: سنندج ya iku kutha krajané Provinsi Kurdhistan lan kutha sana budayané wong Kurdhi ing Iran. Kanthi gunggung cacah jiwa
  • Arab: محافظة دهوك Muhāfazat Dahūk ya iku sawijining kagubernuran ing Kurdhistan Irak. Kutha krajané ya iku kutha Dohuk. Ing njeroné uga ana kutha Zakho
  • السليمانية as - Sulaymāniyyah uga karan Slemani, iku sawijining kutha ing Kurdhistan Irak. Sulaymaniyah dikupengi déning Pagunungan Azmer, Pagunungan Goyija