Back

ⓘ Wos




Wos
                                     

ⓘ Wos

Wos utawi beras punika gabah ingkang sampun dipunbucal kulitipun kaliyan dados sumber karbohidrat kanggé mayoritas manungsa ing donya. Cekakipun, beras punika wosing gabah.

Kulit utawi rambut gabah miturut anatomi saged ugi dipunsebat palea’ pérangan ingkang dipuntutupi lan lemma’ pérangan ingkang nutupi.

Cara anggénipun mbucal kulit gabah dados beras wonten kalih, inggih punika:

  • Cara modhèren, gabah dipungiling nganggé mesin panggilingan. Mawi piranti punika, beras saged langsung resik lan dipunpisah kaliyan rambut gabah kulit gabah ingkang setengah wetah basa Indonésia: sekam lan bekatul. Rambut gabah saged dados rabuk taneman kanggé mbudhidhaya taneman hias utawi dipunbrastha ngantos dados awu. Awu punika saged dipunanggé kanggé isah-isah perabot pawon basa Indonésia: dapur sasampunipun dipuncampur sabun.
  • Cara tradhisional, gabah dipundheplok nganggé lumpang utawa lesung saha alu. Salajengipun, beras dipunpisahaken saking bekatul kulit gabah ingkang sampun alus ngagem tampah. Bekatul piyambak saged dipun-ginakaken dados pakan kéwan ternak, upaminipun ayam, mènthog lan babi.
                                     

1. Anatomi wos

Wos ing ngèlmu Biologi punika pérangan wosing pantun ingkang gadhah pérangan-pérangan:

  • aleuron, lapisan langkung njawi ingkang asring tumut dipunbucal ing prosés pamisahan kulit.
  • embrio, ingkang dados calon taneman énggal manawi sampun awujud beras sampun boten saged thukul malih, kejawi nganggé pitulungan tèhnik kultur jaringan. Ing basa padintenanipun, embrio punika kasebat mata beras.
  • endospermia, panggènan sapérangan ageng pati lan protéin beras.
                                     

2. Kandhungan wos

Kados bulir serealia sanès, pérangan paling ageng beras dipundhominasi pathi antawisipun 80-85%. Beras ugi ngandhut protéin, vitamin mliginipun ing pérangan aleuron, mineral lan toya.

Pathi wos saged dipungolongaken dados kalih golongan, inggih punika:

  • amilosa, pati kanthi struktur boten cawang
  • amilopektin, pati kanthi struktur cawang

Campuran kalih golongan pathi punika sanget nemtokaken warni transparan utawi boten lan tèkstur sekul.

                                     

3. Jinis lan warna wos

Warna wos ingkang bènten-bènten dipunatur kanthi genetik, amargi bèdanipun gèn ingkang ngatur warna aleuron, warna endospermia, saha campuran pati ing endospermia.

  • Wos abrit, amargi aleuronipun ngandhut gèn ingkang ngasilaken antosianin ingkang dados sumber warni abrit utawi ungu.
  • Ketan cemeng, inggih punika versi ketan saking wos ireng.
  • Ketan utawi wos ketan, warninipun pethak, boten transparan, sadaya utawi méh sadaya pathinipun punika amilopektin.
  • Wos biyasa’ ingkang warni pethak radi transparan amargi namung gadhah sakedhik aleuron, lan kandhutan amilosa padatanipun kirang langkung 20%. Wos punika ndhominasi pasar wos.
  • Wos cemeng, langka sanget, amargi aleuron saha endospermia ngasilaken antosianin kanthi intènsitas inggil saéngga warninipun ungu sanget nyelaki ireng.

Wonten sapérangan jinising beras ingkang wangi manawi dipun-dang umpaminipun Cianjur Pandanwangi’ utawi Rajalélé’. Ganda arum punika amargi wonten senyawa aromatik ingkang medal saking beras ingkang ndadosaken wangi. Sipat punika dipunatur kanthi genetik saha dados objék rekayasa genetika beras.



                                     

4. Ginanipun beras

Beras padatanipun dipunolah dados sekul, dhedhaharan paling wigatos manungsa ing donya. Beras ugi dados komponén wigati beras kencur saha param. Unjukan ingkang populér saking olahan beras inggih punika arak saha toya tajin.

Ing babagan indhustri pangan, beras dipunolah dados glepung beras. Sosohan beras lapisan aleuron, ingkang gadhah kandhungan gizi inggil, dipunolah dados glepung rice bran. Pérangan embrio ugi dados suplemèn ingkang kasebat tepung mata beras.

Kanggé kepentingan dhiét, beras dipundadosaken salah satunggal sumber pangan bébas gluten mawi wujud brondong.

                                     

5. Aspèk budaya lan basa

Beras saged dipunsebat dados titikanipun budaya Austronesia kanthi integral, mliginipun Austronesia pérangan kilèn. Sebatan Austronesia langkung tumuju ing aspèk linguistik.

Ingkang mbèntenaken pantun, gabah, merang, damèn, beras, sekul, utawi ketan punika salah satunggaling titikan lekatipun budaya padi’ ing masarakat panganggé kulawarga basa Austronesia, saha kanthi makaten ugi péranganing budaya Austronesia.

Aspèk budaya padi’ ing masarakat ngriku ing mangsa rumiyin, ugi katingal ing sapérangan rélièf candhi-candhi ing Jawi.

Ing budaya Banten dipunkenal beras mliginipun tlatah Serang, inggih punika beras kanthi kualitas ingkang saé piyambak pulen ingkang mirib raos ketan.

                                     
  • Valentín Oliva, Buenos Aires, Argentina 23 Januari 1998 kanthi artine dikenal kanthi jeneng Wos yaiku rapper lan freestyler ing Argentina.
  • dipuntindakaken inggih punika, ngekum wos ketan wonten ing toya lajeng dipunsukani sakedhik pandan pasta. Dangunipun ngekum wos ketan paling cekak 4 jam, saénipun
  • crita rakyat uga nduwèni wos kang mupangat kanggo kauripan masarakat. Wos - wos kang ana ing crita rakyat Indonésia ya iku wos pendhidhikan kang nduwèni
  • satunggaling tuwuhan budidaya wigatos kanggé nyekapi kabetahan pangan wujud wos amargi dados sumber karbohidrat kanggé mayoritas tiyang ing donya. Saking
  • Filipina di inspirasi dening cara kuliner Spanyol, kang ana tilas koloni saka. Kécap lan woh - wohan calamansi minangka bahan utama kanggo cuweran wos
  • satunggaling makanan pokok Koréa ingkang kadamel saking glepung gandum, glepung wos pati, kenthang, lsp. wonten ing masakan Koréa, mi kadamel saking warna warni
  • konthol kejepit inggih punika tetedhan ingkang dipundamel saking glepung wos lan gendhis jawi. Caranipun ndamel, kapindhah jladrènipun dipunulèni nganggé
  • Arem - arem inggih punika dhedhaharan ingkang dipundamel saking wos ingkang salebetipun dipunisi sambel témpé, limrahipun dipunbungkus nganggé ujungan pisang
  • inggih punika tetedhan ingkang dipundamel saking glepung, upaminipun glepung wos glepung gandum, lan sanèsipun. Jenang asipat jemek saéngga anggènipun dhahar
  • salah satunggaling jajanan pasar khas Jawa Tengah ingkang dipundamel saking wos ketan. Wujudipun kados lemper, nanging ingkang bédakaken inggih manawi lemper
  • tumpengipun inggih punika kados makaten. 750 gram wos lajeng dipunpususi ngantos resik 100 gram wos ketan, dipunkum rumiyin danguninpun kirang langkung