Back

ⓘ Pakubuwana VI




Pakubuwana VI
                                     

ⓘ Pakubuwana VI

Sri Susuhunan Pakubuwana VI utawi Sampéeyandalem Ingkang Sinuhun Kangjeng Susuhunan Pakubuwana Ingkang Jumeneng kaping Enem utawi​ Radèn Mas Sapardan utawi Sinuhun Bangun Tapa inggih punika raja ingkang kaping gangsal wonten ing kraton Surakarta.

Sunan Pakubuwana VI déning pamarèntah Républik Indonésia sampun piniji minangka pahlawan nasional miturut S.K. Présidhèn RI No. 294 Taun 1964, tanggal 17 Novèmber 1964.

                                     

1. Asal-Usul

Asma aslinipun punika Radèn Mas Sapardan, putra Pakubuwana V ingkang miyos saking garwanipun Raden Ayu Sasrakusuma, turunané Ki Juru Martani. Pakubuwana VI jumeneng nata tanggal 15 Sèptèmber 1823, kaletan sepuluh dina sawisé tilar donyané bapaké.

                                     

2. Gandhènganipun kaliyan Pangéran Dipanagara

Pakubuwana VI punika nyengkuyung pamarsudinipun Pangéran Dipanagara, ingkang ngraman nglawan Kasultanan Ngayogyakarta lan pamaréntah Hindhia Walanda saka taun 1825. Nanging, minangka salah satunggaling raja ingkang kaiket prajanjèn kaliyan Walandi, Pakubuwana VI sampun marsudi nutupi pasekutonipun punika.

Juru tulis serat-serat babad nalika iku sok nutupi pepanggihan rahasya antarané Pakubuwana VI karo Pangéran Dipanagara nggunakaké basa simbolis. Tuladhané, Pakubuwana VI kacaritakaké lunga tapa ing Gunung Merbabu utawa tapa ing Alas Krendawahana. Kamangka sajatiné, panjenengané lunga nemoni Pangéran Dipanagara kanthi rahasyia.

Pangéran Dipanagara uga pernah nyusup ing njero karaton Surakarta kanggo rerembugan karo Pakubuwana VI masalah sikapé Mangkunagaran lan Madura. Nalika Walanda tekan, Pangéran Dipanagara éthok-éthok gelut lan padha nyerang. Jaréné, kréta Pangéran Dipanagara kèri lan ditandur ing jero karaton déning Pakubuwana VI.

Nalika perang nglawan Pangéran Dipanagara, Pakubuwana VI nglakokaké dwi laku. Saliyané mènèhi bantuan lan panjurung, panjenengané uga ngirim wadyabala kanggo éthok-éthok mbantu Walanda. Pujangga agung Ranggawarsita ngaku nalika isih enom, panjenengané naté mèlu ing wadyabala sandiwara mau.

                                     

3. Kapustakan

  • Andjar Any. 1980. Raden Ngabehi Ronggowarsito, Apa yang Terjadi? Semarang: Aneka Ilmu
  • M.C. Ricklefs. 1991. Sajarah Indonesia Modern terj. Yogyakarta: Gadjah Mada University Press
  • Purwadi. 2007. Sajarah Raja-Raja Jawa. Yogyakarta: Media Ilmu
  • Joko Subroto & Suripto. 1995. Ikhtisar Biografi Pahlawan-Pahlawan Indonésia. Sala: CV Aneka