Back

ⓘ Wong Mandailing




Wong Mandailing
                                     

ⓘ Wong Mandailing

Wong Mandailing minangka nama salah satunggaling suku bangsa ingkang papan dunungipun ing Kabupatèn Mandailing Natal, Kabupatèn Padang Lawas, Kabupatèn Padang Lawas Lor, lan sapérangan ing Kabupatèn Tapanuli Kidul, Sumatra Lor. Sapérangan pihak ngandharaken bilih Mandailing minangka péranganing Suku Batak. Nanging pihak sanèsipun gadhah pamanggih bilih Mandailing minangka golongan masarakat ingkang bènten. Bab punika katingal saking bedanipun sistem sosial, asal usul, lan kapitadosan.

Ing masarakat Minangkabau, Mandailing utawi Mandahiliang dados salah satunggaling nama suku ingkang wopnten ing masarakat mau.

                                     

1. Asal Muasal Nama

Mandailing utawi Mandahiling dipunprakirakaken asal saking tembung "Mandala" lan Holing, ingkang ateges sawijining wewengkon Karajan Kalinga. Karajan India mau dipunprakirakaken sampun damel sawijining golongan wiwit abad angka 12, ingkang dumunung saking laladan Portibi dumugi Pidoli. Wonten ing Basa Minangkabau, Mandailing gadhah teges minangka mande hilang ingkang ateges "ibu ingkang ical". Amargi makaten wonten ugi pamanggih ingkang ngandharaken bilih masarakat Mandailing asalipun saking Karajan Pagaruyung ing Minangkabau.

                                     

2. Adat Istiadat

Adat istiadat suku Mandailing dipunatur wonten ing Surat Tumbaga Holing Serat Tembaga Kalinga, ingkang pesthi dipunwaosaken ing saben upacara-upacara adat. Tiyang Mandailing ngenal tulisan ingkang dipunsebat Aksara Tulak-Tulak, ingkang minangka wujud sanès saking aksara Proto-Sumatera, ingkang asalipun saking aksara Pallawa, bentukipun boten bènten sanget kaliyan Aksara Minangkabau, Aksara Rencong saking Acèh, Aksara Sunda Kuna, lan Aksara Nusantara sanèsipun. Ewadene Suku Mandailing gadhah aksara ingkang dipunsukani nama aksara tulak-tulak lan dipun-ginakaken saperlu nyerat ing kitab-kitab kuna ingkang dipunsebut pustaha pustaka. Nanging awrat sanget manggihaken cathetan sajarah ingkang gegayutan kaliyan Mandailing sadèrèngipun abad angka 19. Umumipun pustaangka pustaka punika wosipun ngemu babagan cathetan usada tradhisional, ngèlmu-ngèlmu gaib, ramalan-ramalan babagan wekdal ingkang becik lan ala, sarta ramalan impen.

                                     

3. Kekerabatan

Suku Mandailing piyambak ngenal paham kekerabatan, inggih patrilineal punapa déné matrilineal. Wonten ing sistem patrilineal, tiyang Mandailing ngenal marga. Wonten ing Mandailing namung kaloka welasan marga kemawon, antawisipun inggih punika Lubis, Nasution, Harahap, Pulungan, Batubara, Parinduri, Lintang, Hasibuan, Rambe, Dalimunthe, Rangkuti, Tanjung, Mardia, Daulay, Matondang, lan Hutasuhut.

Marga-marga ing Mandailing Julu lan Pakantan, kados ta: Lubis ingkang kapérang dados Lubis Huta Nopan lan Lubis Singa Soro, Nasution, Parinduri, Batu Bara, Matondang, Daulay, Nai Monte, Hasibuan, Pulungan.Wonten ing Mandailing Godang: Nasution ingkang kapérang dados Nasution Panyabungan, Tambangan, Borotan, Lancat, Jior, Tonga, Dolok, Maga, Pidoli, lan sanès-sanèsipun. Lubis, Hasibuan, Harahap, Batu Bara, Matondang keturunan Hasibuan, Rangkuti, Mardia, Parinduri, Batu na Bolon, Pulungan, Rambe, Mangintir, Nai Monte, Panggabean, Tangga Ambeng, lan Margara.



                                     

4. Rujukan sanès

  • Sumatra Lor, Jawatan Penerangan 1953. Républik Indonésia Provinsi Sumatra Lor. Kementrian Penerangan.
  • Loebis, Abdoellah 1926. Riwajat Mandailing, dipetik dari Mangaraja Ihoetan, Riwajat Tanah Wakaf Bangsa Mandailing di Soengai Mati, Medan. Medan.
  • Parlindungan, Mangaraja Onggang 1967. Pongki Na Ngolngolan gelar Tuanku Rao. Tanjung Pengharapan.
  • Drakard, Jane 2003. Sajarah Raja-ratu Barus. Dua Naskah dari Barus. Gramedia Pustaka Utama.
  • Loebis, A.B. 1998. Adat Perkawinan Mandailing. Kulawarga Tapanuli Selatan.
  • Harahap, Basyral Hamidy 1993. Horja, Adat Istiadat Dalihan Na Tolu. PT Grafiti Bandung.
  • Harahap, Basyral Hamidy 2007. Greget Tuanku Rao. Komunikasi Bambu.
  • Tapanuli Selatan, Berita Kulawarga 1958. Tampakna Do Rantosna, Rim Ni Tahi Do Na Gogo. Kulawarga Tapanuli Selatan.
                                     
  • Kabupatèn Mandailing Natal utawa Madina iku kabupatèn ing Provinsi Sumatra Lor, kutha Penyabungan iku kutha krajan kabupatèné, kutha - kutha liyané :
  • Minangkabau, Mandailing lan Dayak sing pindhah menyang pesisir wétan Sumatra lan pesisir kulon Kalimantan, ngaku wong Melayu. Saliyané ing Nusantara, wong Melayu
  • kanthi jeneng wong Batak yaiku: Batak Toba, Batak Karo, Batak Pakpak, Batak Simalungun, Batak Angkola, lan Batak Mandailing Akeh - akehé wong Batak ngugemi
  • Minangkabo Melayu kang dituturaken karo wong Siladang ning pérangan lor daérah Penyabungan, kabupatén Mandailing Natal, Sumatra Lor. Basa Siladang ana ning
  • Rokan uga ning Mandailing bisa ditegesi minangka kegiyatan kanggo mbaliknang rasa sumanget ning awaké wong Praktik upah - upah ya iku wong - wong ngupai tembung - tembung
  • basa Indonésia, déné ning tlatah Mandailing kang dienggo basa Mandailing Ning pasar - pasar, basa Melayu lan basa Mandailing dadi basa kanggo dol - tinuku. Tradhisi
  • ketimbang basa Basa Batak Mandailing utawa Toba. Ana uga sajarah ana dèné wong Sibolga kang nuturké basa Pesisir iki turunan saka wong Minangkabo kang pindhah
  • Belitung Wong Banjar ing Kalimantan Kidul Wong Batak ing Sumatera Lor teringri: Wong Karo Kabupatèn Karo Wong Mandailing ing Mandailing Natal Wong Angkola
  • Bawéan punika ya iku Suku Bawean, ngiring déning Jawa, Meduro lan suku liyané kaya ta Suku Bugis, Suku Mandar, Suku Mandailing Suku Banjar lan Palembang.
  • Tinggibarani Perkasa Alam 2011 Tarombo marga - marga: batak Toba, Angkola Mandailing Simalungun, Karo, Dairi, Nias: Untuk lintas jenjang pendidikan. Mitra.